James Khoasasa v Die Staat

Die appellant is in Desember 1999 in die streekhof skuldig bevind aan diefstal van ’n staaf fyngoud ter waarde van meer as R1,3 miljoen en aan ’n oortreding van art 143(1) van die Wet op Mynregte 20 van 1967. Hy is tot 15 jaar gevangenisstraf vir diefstal gevonnis en 5 jaar vir die mynregte-oortreding, laasgenoemde opgeskort. Sy aansoek om verlof om te appelleer teen skuldigbevinding en vonnis is deur die streekhof geweier, en daarna ook deur twee regters van die Oranje Vrystaatse Provinsiale Afdeling ingevolge art 309C van die Strafproseswet 51 van 1977. Die appellant het toe gepoog om verdere appèl of verlof by die Hooggeregshof van Appèl te verkry, veral nadat sy medebeskuldigdes suksesvol appèl teen hul strawwe aangeteken het.

Die appèl is van die rol geskrap weens ’n gebrek aan jurisdiksie en die afwesigheid van geldige verlof om te appelleer.

Die saak verduidelik die appèlstruktuur in strafsake na die wysigings deur Wet 76 van 1997 en die beperkte omstandighede waaronder die Hooggeregshof van Appèl jurisdiksie het. Dit bevestig dat ’n weiering van verlof om te appelleer deur ’n provinsiale afdeling ’n appèlbare beslissing kan wees, maar slegs indien die statutêre vereistes vir verlof streng nagekom word. Die uitspraak bring belangrike duidelikheid oor die verhouding tussen art 309B–C van die Strafproseswet en art 20 van die Wet op die Hooggeregshof.